Việt Nam đã chủ động phòng, chống dịch Covid-19 từ trung tuần tháng 12 năm 2019. Cho đến nay, với tinh thần chủ động, quyết liệt trong việc chống dịch, Việt Nam đã đạt được kết quả rất tích cực, được cộng đồng thế giới công nhận và đánh giá cao.

Với lượng người Việt Nam đi làm việc, học tập và lao động ở nhiều nước đang bùng phát dịch, Việt Nam đã chủ động lên kịch bản cho các tình huống khi công dân hồi hương từ vùng dịch. Vì vậy, với lượng lớn công dân hồi hương từ vùng dịch trở về Việt Nam thời gian qua, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan đã tổ chức cách ly, theo dõi một cách bài bản, hạn chế đến mức thấp nhất sự bùng phát của Covid-19 ra cộng đồng. Điển hình của việc cách ly, khoanh vùng và xử lý thành công đối với người mắc dịch Covid-19 là tại xã Sơn Lôi (Vĩnh Phúc) vừa qua.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện ngăn chặn dịch bệnh bùng phát của Chính phủ, Bộ Y tế và các cơ quan chức năng đối với Covid-19, thời gian qua, đã có không ít những trường hợp cố tình trốn tránh việc cách ly, khai báo gian dối khi trở về từ vùng có dịch, điển hình là sự việc xảy ra trên chuyến bay VN0054 đối với trường hợp N.H.N. Với hành động thiếu suy nghĩ từ một cá nhân, đã để lại hậu quả vô cùng lớn đối với xã hội nói chung và công cuộc phòng chống dịch Covid-19 nói riêng. Từ sự gian dối của của mình, N.H.N đã đẩy cả một khu phố trong tình trạng cách ly, hàng trăm người liên quan phải bắt buộc cách ly tập trung và cách ly tự nguyện… và cho đến nay, N.H.N đã truyền bệnh cho người thân trong gia đình và xã hội.

Việc khai báo không trung thực của N.H.N và những người cố tình trốn tránh cách ly khi trở về từ vùng dịch là hành vi đáng lên án, chứng tỏ sự ích kỷ, thiếu hiểu biết và không tuân thủ pháp luật. Những hành vi khai báo gian dối, giấu dịch và làm lây lan bệnh dịch ra xã hội đã được quy định rất rõ trong Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm và Điều 240 Bộ luật Hình sự 2015. Theo LS Nguyễn Danh Huế, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật TNHH Hừng Đông – Đoàn Luật sư TP Hà Nội, việc xử lý các cá nhân vi phạm Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm sẽ có các mức độ khác nhau, trong trường hợp nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị phạt đến 12 năm tù giam, cụ thể:

“Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm quy định người tiếp xúc với người bệnh dịch truyền nhiễm khi trở về nước bắt buộc phải cách ly y tế. Nếu ai tiếp xúc với người nhiễm bệnh dịch và sau đó có biểu hiện của bệnh dịch này mà không khai báo y tế, không thực hiện thủ tục cách ly theo quy định của pháp luật là vi phạm các quy định của pháp luật về phòng và chống bệnh truyền nhiễm.

LS Nguyễn Danh Huế, Chủ tịch HĐTV Công ty Luật TNHH Hừng Đông – Đoàn Luật sư TP Hà Nội.

Hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo nghị định 176/2013/NĐ-CP. Cụ thể, tại khoản 1, Điều 12 Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt về hành vi Vi phạm quy định về kiểm dịch y tế biên giới, sẽ phạt tiền từ một triệu đồng đến hai triệu đồng đối với một trong các hành vi: Không thực hiện khai báo về kiểm dịch y tế biên giới theo quy định; Từ chối kiểm tra y tế đối với đối tượng phải kiểm dịch y tế.

Cũng theo nghị định này, hành vi Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng biện pháp cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp Không tổ chức thực hiện việc cách ly y tế đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A thì bị Phạt tiền từ hai triệu đồng đến năm triệu đồng; Từ chối hoặc trốn tránh việc áp dụng quyết định cách ly y tế, cưỡng chế cách ly y tế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A, đối tượng kiểm dịch y tế biên giới mắc bệnh hoặc mang tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A thì bị Phạt tiền từ năm triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Ngoài ra, người mắc bệnh cố tình che giấu tình trạng bệnh cũng vi phạm các quy định về giám sát bệnh truyền nhiễm. Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định xử phạt hành vi này như sau: Cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi không khai báo khi phát hiện người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A: Phạt tiền từ năm trăm nghìn đồng đến một triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Che giấu hiện trạng bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A của bản thân hoặc của người khác mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A; Không thực hiện việc xét nghiệm phát hiện bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền….

Bên cạnh đó, Điều 240 Bộ luật Hình sự 2015 cũng quy định người nào có hành vi mang mầm bệnh, lây nhiễm cho người khác sẽ bị xử lý về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, tùy theo mức độ gây thiệt hại mà người phạm tội có thể bị phạt tù lên đến 12 năm và có thể bị phạt tiền 20-100 triệu đồng”.

Tại cuộc họp BCĐ chống dịch Covid-19 sáng 8-3, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã nhấn mạnh việc cần xem xét, xử lý nghiêm những trường hợp khai báo không trung thực, giấu dịch, trốn tránh khỏi nơi cách ly, làm lây lan bệnh dịch ra xã hội. Để khống chế và từng bước đẩy lùi dịch bệnh nói chung và dịch Covid-19 nói riêng, mỗi người dân nhất thiết phải nâng cao nhận thức cộng đồng, chấp hành tuyệt đối mọi khuyến cáo, chỉ thị và quy định của pháp luật đối với việc phòng chống dịch Covid-19, đồng thời cần khai báo trung thực khi nhập cảnh cũng như chấp hành nghiêm việc cách ly khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.