Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Tổ chức thành công buổi lễ trọng đại của dân tộc là kết quả của nhiều nhân tố, trong đó nổi bật là vai trò của LLVT tham gia thực hiện các nghi thức và bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho buổi lễ.
 

Ngay sau khi giành được chính quyền trong cả nước, một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng là chọn ngày tổ chức mít tinh mừng Việt Nam độc lập. Thường vụ Trung ương Đảng quyết định tổ chức mít tinh vào ngày 2-9-1945, tại Hà Nội để chính thức công bố quyền độc lập và Chính phủ lâm thời ra mắt nhân dân cả nước. Để chuẩn bị chu đáo và bảo đảm an toàn tuyệt đối cho buổi lễ trọng thể của dân tộc, ngày 28-8-1945, Ban tổ chức ngày Lễ Độc lập được thành lập.

Lực lượng vũ trang trong buổi lễ khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, ngày 2-9-1945. Ảnh: Tư liệu
 

Tham gia công tác chuẩn bị và bảo vệ ngày Lễ Độc lập có nhiều lực lượng, trong đó có các đơn vị LLVT làm nhiệm vụ giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn ngày lễ, sẵn sàng ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn phá hoại của các thế lực thù địch. LLVT vinh dự được giao nhiệm vụ đặc biệt bảo vệ Lễ Độc lập gồm các đơn vị giải phóng quân thuộc Khu Đặc biệt Hà Nội (hai Chi đội Giải phóng quân 3 và 4, giải phóng quân Hà Nội), Tự vệ chiến đấu, tự vệ Thành Hà Nội, lực lượng Liêm phóng và Cảnh sát Bắc Bộ. Ngay từ những ngày cuối tháng 8 và ngày 1-9-1945, các đơn vị LLVT được giao nhiệm vụ tham gia bảo vệ Lễ Độc lập khẩn trương luyện tập các nghi thức quân sự, trang phục thống nhất theo chức trách được phân công. Ngày 1 và sáng 2-9, các bộ phận chuyên môn kiểm tra địa bàn, chủ yếu phát hiện vật liệu nổ ở khu vực Vườn hoa Ba Đình (nay là Quảng trường Ba Đình) và vùng xung quanh, nơi diễn ra sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước.

Sau 4 ngày chuẩn bị, chiều 2-9-1945, tại Vườn hoa Ba Đình, LLVT (gồm các đơn vị giải phóng quân, LLVT Hà Nội, lực lượng Liêm phóng và cảnh sát Bắc Bộ) cùng 50 vạn nhân dân Hà Nội và các tỉnh lân cận thay mặt nhân dân cả nước tham dự Lễ Độc lập. Tự vệ Hà Nội hàng ngũ chỉnh tề đứng trước lễ đài giữa Vườn hoa Ba Đình. Một số chiến sĩ Giải phóng quân và phân đội thuộc Đội tự vệ chiến đấu thành Hoàng Diệu cùng các chiến sĩ trinh sát được phân công đứng theo nghi lễ bảo vệ xung quanh lễ đài. Một đội cảnh sát đi xe đạp mặc đồng phục, mang súng ngắn hộ tống đoàn xe có các trinh sát bảo vệ chở Chủ tịch Hồ Chí Minh và thành viên Chính phủ tới quảng trường. Một bộ phận LLVT khác được bố trí xung quanh quảng trường để quan sát bảo vệ từ xa.

Đúng 14 giờ ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí Bộ trưởng Chính phủ lâm thời bước ra lễ đài ra mắt nhân dân Hà Nội và cả nước. Sau khi chào cờ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời (tức Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương) trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khẳng định: “Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay... dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập...” và tuyên bố trước toàn thế giới rằng: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và thật sự đã thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”. Đó là tinh thần sắt đá, ý chí sức mạnh đoàn kết của toàn thể dân tộc nói chung, LLVT Việt Nam nói riêng, quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do vừa giành được.

Ngày tuyên bố độc lập 2-9-1945, mãi mãi đi vào lịch sử dân tộc, đánh dấu một mốc son chói lọi vĩ đại nhất, chấm dứt ách thống trị của chế độ thực dân, phong kiến gần 100 năm trên đất nước ta; đồng thời là ngày hội lớn của toàn thể dân tộc Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do và hạnh phúc. Thành công của ngày lễ Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa có nhiều lực lượng tham gia, trong đó LLVT giữ vai trò quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn ngày lễ, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chống đối, phá hoại của các thế lực thù địch.

Kinh nghiệm về tổ chức, phát huy vai trò của LLVT bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn tuyệt đối Lễ Độc lập cách đây 79 năm vẫn nguyên giá trị, cần tiếp tục kế thừa, phát huy khi tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn của Đảng và sự kiện lịch sử, chính trị quan trọng của đất nước và dân tộc trong năm 2024 và những năm tiếp theo; góp phần củng cố, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nỗ lực phấn đấu xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

Ngọc Sơn

Nguồn: qdnd.vn