(QK7 Online) - Trung đoàn 31, Sư đoàn 309 là một trong những Trung đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, được thành lập ngày 22/01/1946, tại thị xã Hải Dương (nay là thành phố Hải Dương), tiền thân là Chi đội 2 Hải – Hưng – Thái. 79 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (22/01/1946 – 22/01/2025), với những chiến công, thành tích đạt được, Trung đoàn hai lần được Đảng, Nhà nước tặng thưởng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác.
 
“Dũng cảm đánh hăng”
Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, Trung đoàn chiến đấu chủ yếu ở chiến trường Bắc Bộ, hai lần đổi tên thành Trung đoàn 44 và Trung đoàn 64, tham gia 9 chiến dịch, đánh 491 trận lớn nhỏ. Với những chiến công xuất sắc, Trung đoàn được Bác Hồ tặng cờ “Dũng cảm đánh hăng” năm 1952.
Khi đế quốc Mỹ đưa quân vào xâm lược nước ta, để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, cuối năm 1965, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn được lệnh hành quân vào chiến trường Khu 5 làm nhiệm vụ mới, đổi phiên hiệu là Trung đoàn bộ binh 31 thuộc Sư đoàn 2. Trung đoàn đã nhanh chóng ổn định bước vào những trận chiến đấu mới, tiêu diệt điểm cao 504, trận phục kích khu vực Hương An - Bà Rén được đánh giá là “một trận đánh kiểu mẫu” để các đơn vị bạn học tập. Sau chiến công ấy, Trung đoàn được chính phủ tặng thưởng Huân chương chiến công hạng Nhất. Tính đến năm 1967, Trung đoàn đã tham gia 5 chiến dịch, chiến đấu hàng trăm trận lớn nhỏ, được Quân khu tặng cờ luân lưu “quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược”.
Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn mới, Trung đoàn 31 tham gia vào cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1968, góp phần đánh bại chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ. Cuối tháng 6/1970, Trung đoàn được lệnh cùng Sư đoàn hành quân chiến đấu ở đường 9 - Nam Lào. Trung đoàn tiến công cứ điểm Bàn Thùng, Cấm Dơi - Quế Sơn, những trận đánh làm nức lòng cán bộ, chiến sĩ quân dân Khu 5. Bước vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, Trung đoàn nhận lệnh tiến công vào khu vực quận lỵ Tiên Phước, giải phóng thị xã Tam Kỳ và thành phố Đà Nẵng.

Đại tá Phùng Thế Hùng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 309 kiểm tra công tác SSCĐ của Trung đoàn 31.

Gần 10 năm chiến đấu trên chiến trường Khu 5, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 31 đã tham gia 25 chiến dịch, nhiều trận đánh ác liệt, diệt gọn 9 tiểu đoàn, 75 đại đội, 117 trung đội, 7 chi đoàn xe bọc thép và xe tăng; đánh thiệt hại nặng 3 lữ đoàn Mỹ, 3 chiến đoàn, 35 tiểu đoàn, 111 đại đội địch. Chiến đấu trong hoàn cảnh khó khăn gian khổ, đói rét, bệnh tật tưởng chừng không thể vượt qua, nhưng bằng lòng tin, bằng ý chí nghị lực, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn chẳng quản khó khăn, phát huy tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất, đoàn kết chặt chẽ, sát cánh cùng quân và dân, bám trụ, đánh bại mọi âm mưu thủ đoạn của địch.
Sau chiến thắng năm 1975, Trung đoàn lại cơ động chiến đấu, bảo vệ biên giới, trở thành đơn vị chủ công cho Sư đoàn 309. Trong chiến dịch tổng tiến công giải phóng Campuchia, Trung đoàn đã tham gia giải phóng thị xã Bô-keo, thị trấn Von-sai; cùng với Sư đoàn, các đơn vị bạn giải phóng 3 tỉnh Môn-đun-ki-ri, Rát-ta-na-ki-ri và Bat-tam-boong. Năm 1979, Trung đoàn 31 được Bộ Quốc phòng điều về đội hình mặt trận 479 thuộc Quân khu 7.
Trong 10 năm làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, Trung đoàn đã tham gia 11 chiến dịch, đánh 219 trận, góp phần cùng lực lượng Quân khu, Quân đoàn bạn và lực lượng cách mạng Campuchia giải phóng đất nước Campuchia ra khỏi hoạ diệt chủng.

Vững bước tiến lên
Hoàn thành nghĩa vụ quốc tế, trở về nước, từ tháng 9/1989, Trung đoàn trong đội hình Sư đoàn 309, Quân đoàn 4, đứng chân trên địa bàn thành phố Biên Hòa - tỉnh Đồng Nai. Phát huy truyền thống anh hùng trong chiến đấu, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn từng bước khắc phục khó khăn, xây dựng tình đoàn kết trên dưới, giải quyết tốt mối quan hệ với cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Kết quả huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị hàng năm có 100% nội dung đạt khá, giỏi; diễn tập chiến thuật có bắn đạn thật các cấp đạt giỏi, an toàn tuyệt đối; tham gia hội thi, hội thao đạt nhiều giải cao; nhiều năm liền Trung đoàn đạt danh hiệu Đơn vị quyết thắng.

Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Quân khu 7 và các cơ quan Quân khu chụp ảnh lưu niệm với chỉ huy Sư đoàn và các cơ quan, đơn vị trực thuộc Sư đoàn 309.

Tháng 12/2024, cùng với các đơn vị thuộc Sư đoàn 309, Trung đoàn 31 được điều chuyển nguyên trạng từ Quân đoàn 4 về Quân khu 7. Xác định được đứng trong đội hình Quân khu là “trở về mái nhà xưa” (năm 1979, Trung đoàn 31 được Bộ Quốc phòng điều về Mặt trận 479 thuộc Quân khu 7), vinh dự, tự hào song trách nhiệm cũng hết sức nặng nề, Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn đã làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng, chuẩn bị tâm thế cho cán bộ, chiến sĩ, nhanh chúng ổn định mọi mặt, quyết tâm ngay từ những ngày đầu điều chuyển về đơn vị mới. Đồng thời, chỉ đạo rà soát, điều chỉnh, bổ sung hệ thống văn kiện, kế hoạch trên các mặt công tác, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của Quân khu; chủ động quán triệt, giáo dục truyền thống, chức năng, nhiệm vụ, tổ chức biên chế và tình hình hoạt động của Lực lượng vũ trang Quân khu. Chỉ huy các cơ quan, đơn vị đã chủ động quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ thị của trên về công tác sẵn sàng chiến đấu; xây dựng kế hoạch và tổ chức huấn luyện chặt chẽ, nghiêm túc, chú trọng nâng cao năng lực, trình độ toàn diện cho các đối tượng. Bên cạnh đó, Trung đoàn quan tâm đến việc bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, chuyên ngành, năng lực tham mưu, đề xuất chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ các cấp, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trải qua 79 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 31 đã vượt qua biết bao khó khăn, thử thách và hy sinh xương máu của mình để đúc kết nên truyền thống quý báu “Trung đoàn quyết thắng, dũng cảm đánh hăng”. Giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của Trung đoàn 31 là trách nhiệm, nghĩa vụ của mọi quân nhân; vì vậy, hơn lúc nào hết mỗi cán bộ, chiến sĩ trong Trung đoàn luôn nêu cao ý thức tự lực, tự cường thống nhất cả về ý chí và hành động, tranh thủ mọi điều kiện thuận lợi ra sức xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, Trung đoàn vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trung tá Trần Thái Hưng
Phó Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 31