Tốc độ:
1x
(QK7 Online) - Đêm 22 rạng sáng ngày 23/9/1945, lợi dụng màn đêm tối, quân Anh, Pháp chia nhau đánh chiếm sở cảnh sát, kho bạc, nhà máy điện…Đúng 6 giờ sáng, chúng chiếm đóng trụ sở Ủy ban nhân dân Nam bộ, nay là trụ sở UBND Thành phố (số 86 Lê Thánh Tôn, quận 1).
Các cháu thiếu nhi bên Bia ghi công Mặt trận Thị Nghè.
Đến 4 giờ sáng ngày 23/9/1945, thực dân Pháp huy động 1 tiểu đoàn tiến qua cầu Thị Nghè với ý định nống ra vùng ngoại thành để ngăn chặn quân ta, nhưng chúng đã lọt vào ổ phục kích của ta, trong đó lực lượng nòng cốt là anh em công nhân Ba Son. Sau tiếng súng lệnh, quân ta từ bụi rậm xông ra, từ trên cây nhảy xuống, bốn mặt giáp công, xông vào giáp lá cà với địch bằng súng săn, lựu đạn, dao găm, mã tấu. Bị tấn công bất ngờ quân địch trở tay không kịp vừa cố chống đỡ vừa rút nhanh vào nội đô bỏ lại nhiều xác chết cùng nhiều súng, đạn. Có thể nói, đây là trận đánh mở màn thắng lợi tạo tiếng vang lớn khích lệ quân dân Sài Gòn – Chợ Lớn tiếp tục bước vào trận chiến đấu mới chống lại cuộc xâm lược lần thứ 2 của thực dân Pháp ở nước ta.
Phát huy kết quả thắng lợi bước đầu, Ban Chỉ huy Mặt trận cầu Thị Nghè đã tranh thủ rút kinh nghiệm và lên kế hoạch tác chiến cho những ngày tiếp theo.
Cùng trong thời gian này, phong trào ủng hộ kháng chiến của nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn phát triển ngày càng mạnh mẽ với khí thế sôi nổi, quyết tâm bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ. Mọi nhà đều đóng góp sức người, sức của cho kháng chiến với khẩu hiệu “Tất cả để đánh thắng giặc Pháp xâm lược”. Tinh thần kháng chiến sôi nổi, hào khí rầm rộ khắp nơi, nam cũng như nữ, các phụ lão kể cả các em thiếu niên cũng hăng hái gia nhập tự vệ tham gia giết giặc hoặc đào hầm, tiếp tế, tải thương. Nhiều bà con tiểu thương ở chợ Bà Chiểu, Thị Nghè, Cây Quéo cùng các mẹ, các chị hết lòng ủng hộ phương tiện, vật chất tăng thêm sức mạnh cho quân ta.
73 năm trôi qua, nhớ lại trận chiến ở cầu Thị Nghè, trong mỗi chúng ta lại bừng lên không khí hào hùng, niềm tự hào lớn lao, ý chí quật cường của quân, dân Sài Gòn, nét chấm son trong trang sử vàng của nhân dân Thành phố, cùng với Mặt trận Cầu Bông, Cầu Kiệu, Cầu Tham Lương…kìm chân quân địch gần một tháng trời trong nội đô (23/9 đến 18/10/1945), bước đầu phá vỡ kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh, chặn không cho quân Pháp tiến ra ngoại thành vùng Đông Nam bộ.
Để ghi nhớ sự kiện ý nghĩa này, cách đây 40 năm, vào ngày 18/10/1978, Bia ghi công Mặt trận Cầu Thị Nghè đã được dựng lên ngay bên phải chân cầu Thị Nghè phía địa bàn quận Bình Thạnh. Tháng 8 năm 2014 bia được dựng lại lần 2 có quy mô tầm vóc lớn hơn nằm cách vị trí cũ không xa bên bờ kênh Nhiêu Lộc. Đây là công trình có giá trị lịch sử lâu dài, thể hiện lòng tri ân, tri nghĩa của các thế hệ hôm nay đối với sự hy sinh to lớn của cha ông đi trước. Cùng với đó, công trình còn góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất của dân tộc cho tuổi trẻ Thành phố trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trải qua hơn bảy thập kỷ, với bao đổi thay của lịch sử, đến nay cầu Thị Nghè năm 1945 không còn như xưa, nhưng mỗi khi có dịp đi trên cây cầu ấy, trong ta lại hiện lên kí ức về một thời của đội quân “Quần phèng, áo phá lấu”, “Nóp với giáo mang ngang vai” đã làm nên hào khí bất diệt của quân dân Thành phố trong những ngày đầu Nam bộ kháng chiến.
Hữu Mạo
