Xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ trong tình hình mới: Thực tiễn từ tỉnh Lâm Đồng
Tốc độ:1x
(QK7 Online) - Trong tiến trình phát triển mới của đất nước, đặc biệt, việc triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặt ra những yêu cầu mới rất cao, toàn diện hơn trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân ở cơ sở. Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã tăng cường củng cố, kiện toàn, không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Dân quân tự vệ (DQTV) trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự và tham gia các nhiệm vụ đột xuất ở địa phương.
Lực lượng DQTV tỉnh Lâm Đồng được xây dựng ngày càng vững mạnh, rộng khắp.
Tăng cường củng cố, xây dựng lực lượng
Xây dựng lực lượng DQTV “vững mạnh, rộng khắp”, là nhiệm vụ trọng tâm có tính quyết định đến sức mạnh chiến đấu của LLVT tỉnh trong tình hình hiện nay. Bởi vậy, trước nhiều yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới, bên cạnh xây dựng lực lượng chính quy vững mạnh, Đảng uỷ, Bộ CHQS tỉnh Lâm Đồng đặc biệt coi trọng xây dựng lực lượng dân quân tự vệ đảm bảo vững mạnh, rộng khắp. Vừa là chiến sĩ, vừa là người dân, lực lượng DQTV luôn có mặt khi Nhân dân cần, giải quyết kịp thời các tình huống phát sinh. Đây chính là “lá chắn” bảo vệ bình yên ở cơ sở.
Căn cứ kết quả thực hiện Đề án tổ chức lực lượng huấn luyện, hoạt động và bảo đảm chế độ, chính sách đối với DQTV trên địa bàn 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông trước khi sáp nhập giai đoạn 2021 – 2025, lực lượng DQTV thường xuyên được củng cố, kiện toàn. Chất lượng tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của DQTV từng bước được nâng lên, phối hợp tuần tra trên biên giới, bảo vệ địa bàn; tham gia đấu tranh chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo qui định (IUU), góp phần giữ vững chủ quyền biên giới, biển đảo, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, tăng cường và củng cố tiềm lực quốc phòng, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương, cơ sở.
Qua đánh giá của Bộ CHQS tỉnh, sau quá trình sáp nhập tỉnh và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, công tác xây dựng, huấn luyện, hoạt động của lực lượng DQTV cơ bản được đảm bảo ổn định. Vai trò lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối của Đảng đối với lực lượng DQTV được giữ vững và tăng cường.
Lực lượng DQTV tỉnh Lâm Đồng tham gia diễn tập với Sư đoàn 309, Quân khu 7 năm 2025.
Hiện nay, tổng số DQTV của tỉnh đạt 1,07% so với dân số toàn tỉnh; tỷ lệ đảng viên trong lực lượng DQTV đạt 26% (riêng dân quân đạt 23,71%), lực lượng tự vệ đạt 10% đến 20% so với tổng số cán bộ, công nhân viên chức. Chất lượng của dân quân thường trực, dân quân cơ động, DQTV biển, DQTV binh chủng chiến đấu, các binh chủng bảo đảm từng bước được nâng cao. Các đơn vị tự vệ trong nhiều loại hình doanh nghiệp đã được thành lập, góp phần mở rộng lực lượng DQTV theo phương châm “vững mạnh, rộng khắp”.
Trong công tác huấn luyện, 100% đầu mối đơn vị DQTV tổ chức huấn luyện theo đúng kế hoạch, quân số tham gia đạt từ 95% trở lên. Nội dung huấn luyện ngoài chương trình chung, các đơn vị chú trọng các nội dung sát thực tế như phòng, chống gây rối, bạo loạn, biểu tình; phòng cháy chữa cháy; cứu hộ cứu nạn; phòng, chống dịch bệnh; bảo vệ mục tiêu quan trọng tại địa phương.
Lực lượng DQTV tỉnh Lâm Đồng tích cực tham gia giúp đỡ Nhân dân phòng chống thiên tai.
Thông qua các cuộc diễn tập khu vực phòng thủ, diễn tập phòng chống thiên tai – tìm kiếm cứu nạn, lực lượng DQTV đã nâng cao khả năng hiệp đồng, xử trí linh hoạt các tình huống. Thực tế cho thấy trong các sự việc đột xuất, bão lũ, thiên tai, sạt lở đất… trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng thời gian qua. Cán bộ, chiến sĩ DQTV luôn có mặt sớm, kịp thời để tham gia hỗ trợ, di dời người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, sửa chữa nhà cửa, dọn dẹp đường giao thông, giúp người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống.
Bên cạnh đó, lực lượng DQTV thường xuyên phối hợp với các lực lượng thuộc các ban, ngành, đoàn thể địa phương tham gia xây dựng nông thôn mới, làm công tác dân vận và kết hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và nghĩa vụ của Nhân dân trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và chấp hành pháp luật của Nhà nước.
Đặc biệt vừa qua, tại bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, DQTV các địa phương trong tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng bảo vệ tuyệt đối an toàn các khu vực bỏ phiếu, tham gia tuần tra, canh gác, giữ gìn an ninh trật tự, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, góp phần vào thành công chung của ngày hội toàn dân trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Ở đâu khó khăn gian khổ, thiên tai, bão lũ...ở đó luôn có sự xuất hiện kịp thời của các chiến sĩ "sao vuông" cùng với các lực lượng khác hỗ trợ Nhân dân sớm ổn định cuộc sống.
Quan tâm nâng cao chất lượng huấn luyện
Hiện nay việc xây dựng, huấn luyện và hoạt động của lực lượng DQTV trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Cụ thể, việc quán triệt các chỉ thị, nghị quyết, văn bản pháp luật ở một số địa phương chưa sâu; tổ chức đăng ký, quản lý lực lượng DQTV tại một số nơi thiếu chặt chẽ; tỷ lệ đảng viên trong DQTV ở một số địa phương còn thấp; công tác huấn luyện có nơi chưa bảo đảm đủ nội dung, thời gian theo quy định; chế độ, chính sách đối với lực lượng DQTV...
Lực lượng DQTV tỉnh Lâm Đồng tham gia duyệt đội ngũ trong lễ ra quân huấn luyện năm 2026.
Cùng với đó, nhiều quy định mới của Bộ Quốc phòng về tổ chức xây dựng, huấn luyện, đào tạo, hoạt động và bảo đảm chế độ, chính sách đối với DQTV trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Để ổn định, nâng cao chất lượng hoạt động của DQTV trong tình hình mới, Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh Lâm Đồng đã lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện những điều chỉnh phù hợp trong xây dựng lực lượng DQTV giai đoạn 2026 – 2030 đó là:
Xây dựng lực lượng DQTV phải đảm bảo quy mô, số lượng hợp lý, chất lượng tổng hợp ngày càng cao, lấy chất lượng chính trị làm trọng tâm; tổ chức biên chế tinh gọn, chặt chẽ; trang bị vũ khí, công cụ hỗ trợ phù hợp; được giáo dục chính trị, pháp luật, huấn luyện quân sự toàn diện, thiết thực; có khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tăng cường rèn luyện võ thuật trong DQTV của các địa phương trong LLVT tỉnh Lâm Đồng.
Chú trọng nâng cao chất lượng lực lượng DQTV tại các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh nhằm kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh. Tiếp tục bám sát phương châm xây dựng lực lượng “vững mạnh, rộng khắp”, có trọng tâm, trọng điểm; đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng DQTV ở các địa bàn tuyến biên giới, biển đảo, khu vực trọng điểm về quốc phòng – an ninh.
Quan tâm đầu tư, hoàn thiện xây dựng các chốt dân quân biên giới, tổ chức hải đội dân quân thường trực hoạt động nền nếp, hiệu quả. Phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ đảng viên trong lực lượng DQTV đạt từ 31,2% trở lên; 100% trung đội trưởng dân quân thường trực, trung đội trưởng dân quân cơ động, tiểu đội trưởng dân quân thường trực là đảng viên. 100% đơn vị DQTV được giáo dục chính trị, huấn luyện quân sự đúng quy định, quân số tham gia huấn luyện đạt từ 95% trở lên; riêng dân quân thường trực, dân quân năm thứ nhất, dân quân biển, dân quân cơ động, dân quân binh chủng tham gia huấn luyện đạt 100%.
Các nữ quân nhân, dân quân tận tình, chu đáo, giúp đỡ bà con trong đợt bão lũ xảy ra cuối năm 2025 trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Hiện nay, Bộ CHQS tỉnh Lâm Đồng đang tích cực tham mưu các cấp, phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, bồi dưỡng và tập huấn pháp luật về DQTV; bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp và cán bộ quân sự cấp xã, cơ quan, tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm đối với nhiệm vụ xây dựng lực lượng DQTV. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các địa phương, cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm chế độ đăng ký, quản lý lực lượng DQTV; tuyển chọn, sắp xếp đúng, đủ thành phần lực lượng theo quy định; khắc phục tình trạng mất cân đối lực lượng tại các xã biên giới, vùng sâu, vùng xa; bảo đảm đầy đủ, kịp thời chế độ, chính sách để cán bộ, chiến sĩ DQTV yên tâm công tác.
Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng DQTV, lan tỏa hình ảnh đẹp người chiến sĩ “sao vuông”, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, hiện đại, xây dựng khu vực phòng thủ chủ động, vững chắc trong tình hình mới.
Trung tá, Thạc sỹ Biện Đức Long
Chỉ huy trưởng Ban CHQS Phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng